Gündem |

Suriye'deki ABD askerleri Naziler gibi yargılanabilir!

ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan askerinin Suriye’de petrolü koruma misyonuna onay verdi. Suriye’nin doğusundaki petrol kaynaklarından ABD’nin faydalanma planı büyük yasal sorunu da beraberinde getirebilir. Uzmanlara göre ABD’nin Suriye'deki askerleri ve komutanları Naziler savaş suçu işlemekle itham edilip yargılanabilir.

ABD’nin Suriye’deki petrol sahalarını yenileyerek hem terör örgütü YPG’ye hem de ABD’nin Suriye’deki askeri misyonuna maddi kaynak sağlama planını ilk olarak ABD'li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham dile getirmiş ve ABD Başkanı Donald Trump’da bunu desteklemişti.  Trump'ın, ABD ordusunun Suriye’nin doğusundaki petrolü korumasına yönelik askeri misyonu onaylamasını değerlendiren uzmanlar, ABD’nin planı uygulaması durumunda hem yasadışı olarak Suriye’ye ait bir bölgede izinsiz petrol çalışması yapması hem de devlet-altı, ayrılıkçı bir grupla doğal kaynak paylaşımına girişmesinin ABD’ye gelecekte yasal açıdan yükümlülükler getireceği görüşünde.

NAZİ ALMANYASI DA YAPTI YARGILANDI

Hürriyet’in araştırdığı Kanada’daki British Colombia Hukuk Fakültesi’nden Profesör James Graham Stewart, ‘Doğal Kaynakların Yağmalanmasının Soruşturulması’ isimli raporunda, önceki yüzyılda ‘savaş suçu’ kapsamında değerlendirilen bazı örneklere yer veriyor. Soğuk Savaş’tan sonraki çatışma ve savaşlarda yasa dışı bir şekilde doğal kaynakları yağmalamanın silahlı çatışmaları finanse eden en büyük unsur olduğuna dikkat çekilen raporda, benzer durumların Afganistan, Angola, Kongo, Doğu Timor, Liberya ve Sierra Lione ve İkinci Dünya Savaşı esnasında Avrupa’da görüldüğü vurgulanıyor.

Stewart’ın raporundaki en bilinen ilk örnek, Nazi Almanyasının Avrupa’da ve Rusya’da işgal edilen petrol ve diğer doğal kaynakları kurumsal bir çatı altında kontrol etmek amacıyla kurduğu ‘Kontinentale Öl’ petrol şirketininin İkinci Dünya Savaşı sonrası Nürnberg mahkemesinde yargılanması.

Nürnberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi’nde petrolle alakalı suçlar nedeniyle yargılanan Walther Funk, Nazilerin bir bölgeyi işgal eder etmez, bölgedeki petrol kuyularından faydalanmak ya da harap olmuş petrol kuyularını tamir etmek için şirkete talimat verdiğini söylemişti. Nazi Almanyasının savaş suçları arasında yer alan olay, Alman ordusunun başka ülkelere ait doğal kaynaklara el koyarak kendi ordusu için yasadışı bir şekilde kullanılmasını ifade ediyor. 2013 yılında attığı bir tweet’le ABD’nin Irak petrolüne el koyması gerektiğini söyleyen Trump, düzenlediği mitinglerde Suriye’deki petrolün bir kısmını ABD ordusu için kullanabileceklerini tekrar ediyor.

CEZA RİSKİ TAŞIYOR OLABİLİR

Amerikan New Yorker dergisine konuşan ABD Savunma Bakanlığı’nın eski hukuk danışmanı ve New York Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Ryan Goodman, Trump’ın petrol planının uluslararası yağma suçu olarak görülebileceğini söyledi. Böylesi bir hareketin Cenevre Sözleşmeleri tarafından yasaklandığını söyleyen Ryan Goodman, “Suriye petrolünün yağmasına katkı sağlayan ABD’li komutanlar ABD Savaş Suçu Yasası kapsamında cezai sorumluluk riski taşıyor olabilir” dedi. Hürriyet’e konuşan Harvard Üniversitesi’nden Justin Dargin, uluslararası hukukta ‘yağma’ (pillage) tanımının ‘Silahlı bir çatışmada rıza olmadan mülkün özel ya da kişisel kullanım amacıyla alınması’ olarak tanımlandığını belirtirken, bu şartlar altında Beyaz Saray’ın kendisini bir yağma suçlamasına karşı savunacak argümanları elinde bulundurmadığını ifade etti.

YASAL SORU İŞARETLERİ

AP haber ajansının ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre cuma günü Trump ve savunma yetkililerinin yaptığı toplantı sonrasında alınan karar uyarınca yüzlerce Amerikan askeri, Deyrizor ve Haseke arasında terör örgütü YPG kontrolündeki yaklaşık 150 km’lik bölgeye konuşlandırılacak. Yetkililer daha netleştirilmesi gereken pek çok detayın olduğuna da işaret etti. Trump’ın kararı terör örgütü DEAŞ ile mücadeleyi sürdürmek, İran’ın nüfuzuna karşı koymak ve Kürtlerle ortaklığa devam etmek için Suriye’de kalmayı savunan komutanlar için bir zafer olarak değerlendiriliyor. ABD’li yetkililer, Amerikan birliklerinin, petrol yataklarının Kürtlerin kontrolünde kalması için ne kadar ileri gidebileceğini belirleyecek düzenlemenin detayları üzerinde çalışıldığını söyledi.