Ekonomi |

Merkez'den bankalara 200 TL talimatı

Merkez Bankası, enflasyonla mücadele çerçevesinde kamu ve özel tüm bankalara yeni bir talimat geçti. MB'den gönderilen talimatta bankalardan ATM'lerine 200 TL'lik banknot koymamaları istendi. Tedavüldeki düşük kupürlü banknotların artırılmasının amaçlandığı talimatta bunun MB'nin politikalarına katkı sağlayacağı vurgulandı.

Merkez Bankası'nın talimatının detaylarını Dünya Gazetesi Genel Koordinatörü ve yazarı Vahap Munyar köşesinde paylaştı. 

Munyar, "Merkez, enflasyona karşı ‘küçük banknot’ formülüne de sarıldı" başlıklı yazısında işaret ettiği “ATM’lerdeki Banknotların Kupür Kompozisyonu” konulu yazışmanın eski bir bürokrat tarafından Whatsapp grubunda paylaşıldığını kaydetti.

Munyar’ın yazısında verdiği detaylara göre, TCMB Emisyon Genel Müdürü Nurettin Tüysüz ve Genel Müdür Yardımcısı Hakan Er’in imzasıyla bankalara gönderilen talimatta, “Bilindiği üzere dolaşımdaki Türk Lirası banknotların temiz ve dengeli bir kompozisyon içinde tedavülünün sağlanması, Bankamızın asli görevleri arasında yer almaktadır” denildikten sonra Merkez Bankası’nın görevi hatırlatıldı ve şu ifadelerle de devam etti:

“Bununla birlikte enflasyonla mücadele kapsamında fiyat istikrarını etkileyen ve bu unsurların etkileşimini temel alan bir analiz çerçevesinde emisyon politikasının şekillendirilmesi önem arz etmektedir. Nakit para ile yapılan alışveriş ve ödemelerin kolay, hızlı ve kesintisiz olarak sürdürülmesi için düşük kupürlü banknotların (5 TL, 10 TL, 20 TL) yeterli miktarda dolaşıma verilmesi gerekiyor. ATM’lerde 200 TL’lik kupürlere yer verilmemesi Bankamız politikalarına katkı sağlayacaktır”

Bu uygulamanın bankalarla işbirliği yapılarak sağlanabileceğinin altının çizildiği metinde, “Bu kapsamda bankanızdan yapılacak nakit çekilişlerinde, küçük kupürlü banknot talebinin artırılması, hanehalkının doğrudan nakde ulaşım kanallarından olan ATM’lerde 200 TL’lik kupürlere yer verilmemesi Bankamız politikalarına katkı sağlayacaktır. Bu konuda gerekli hassasiyetin gösterilerek konunun bankanızın nakit operasyon birimleri ve şubelerine iletilmesi hususunda gereğini rica ederiz” denildi.

Vahap Munyar, Merkez Bankası’nın bankalara gönderdiği "Enflasyonla mücadele için küçük banknota ağırlık verelim” başlıklı metnin ne anlama geldiğini bankacılara sorduğunu belirtiyor. Sonra da aldığı yanıtı yazısına şöyle taşıyor: 

“Bir ülkede kupürler ne kadar büyürse satın alma gücü o kadar düşer. Kuruş olmalı ki, rekabet olsun, kuruşun hesabı yapılsın”

Munyar’ın yazısını şöyle sürdürüyor:

"Ardından bankacılık sektörünü, Merkez Bankası cephesini çok iyi bilen bir uzmanla konuştum. Yorumlarına çok güvendiğim uzmanımız yanıta şöyle girdi:

- Küçük kupürlü banknotların daha yoğun kullanılmasının enflasyona etkisi sıfırdır.

Aksine beklentileri bozabileceğini belirtti:

- Enflasyon devam ettikçe doğal olarak büyük kupürlü banknotlar dolaşımda artar. Bu eğilimi idari tedbirlerle tersine çevirmeye çalışmak küçük kupürlü banknotların dolaşımını hızlandırır.

Banknotların eskimesinin hızlanacağının altını çizdi:

- Ama fiyatlama davranışlarına ya da tüketicilerin fiyat duyarlılığına bir etki etmez.

Belki de, “Aynı mala tomarla banknot veriyoruz” diye halkın enflasyon beklentisini olumsuz etkileyebilir.

Fiyat istikrarı olan ülkelerde banknot kupürlerinin adet olarak dağılımının çan eğrisini andırdığını anımsattı:

- Küçük kupür sayısı artar, bir noktada daha yüksek kupürlerin adedi azalmaya başlar.

TL’den 6 sıfır atıldığı günlere işaret etti:

- Örneğin yeni para ilk çıktığında büyük bir olasılıkla 20’lik kupür en fazlaydı.

5 ve 10 TL kupür sayısı daha azdı. 50 ve 100’lükler de adet olarak daha azdı.

Enflasyonun banknot dağılımına etkisinin altını çizdi:

- Enflasyon devam ettikçe çan eğrisinin tepesi 20’den 50’ye, belki de şimdi 100’e, hatta 200 TL’lik banknotlara kaydı.

Bu kayışın enflasyon yaratmadığını vurguladı:

- Enflasyon olduğu için bu kayış gerçekleşti.

Yorumunu şu mesajla tamamladı:

- Şimdi idari önlemlerle çan eğrisinin tepesini 200 ya da 100 TL’lik banknotlardan 50 TL’lik banknotlara kaydırmaya çalışmak, enflasyonun düşüşüne değil, enflasyon beklentilerinin bozulmasına yarar.

VAHAP MUNYAR'IN YAZISININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN LİNKE TIKLAMANIZ YETERLİ