Teknoloji |

Kayıp gezegen Dünya'nın içinde bulundu

Ay'ın oluşmasında Dünya'ya çarparak rol oynadığı düşünülen Theia adlı gezegen bulunmuş olabilir. Astronomların gökyüzünde parçalarını ya da bütünsel kütlesini aradığı ancak bugüne kadar tespit edemediği Theia'dan kaldığı düşünülen dev iki parça Afrika kıtası ile Pasifik Okyanusu'nun altında tespit edildi. Araştırmacıların parçalarını bulduk dediği Theia ile Dünya'nın milyarlarca yıl önce çarpıştığı düşünülüyor.

Yeni bir araştırma bir gizemi çözmüş olabilir.

Araştırmacılara göre, Dünya'nın merkezinde gizlenen kayaların, eski gezegen Theia'nın kalan son parçaları olabilir.

Bilim insanları milyarlarca yıl önce Theia adlı Mars büyüklüğünde bir gezegenin Dünya'yla çarpıştığını ve Ay'ın bu şiddetli çarpışmadan doğduğunu inanıyor.

Dünyanın derinliklerinde ise, "LLSVP" adı verilen bir dizi yoğun kaya bloğu var. ABD'deki Arizona Eyalet Üniversitesi'nden bir ekip, bu devasa blokların Theia'nın parçaları olabileceği inancında.

Bu kaya bloklarından biri Afrika'nın altında, bir diğeri de Pasifik Okyanusu'nun derinliklerinde gömülü şekilde bulunuyor. Uzmanlar bu iki büyük bloğun Dünya'nın manyetik alanının zayıflamasına sebebiyet verdiği düşüncesinde.

Yeni araştırmanın başyazarı Qian Yuan, Dünya'nın çekirdeğini saran bu blokların çevredeki diğer kayalardan kimyasal açıdan farklı ve daha yoğun olduğunu belirtiyor.

Yuan, Theia'nın mantosunun Dünya'nınkinden daha yoğun olduğunu ve bu nedenle çarpışma sırasında bazı parçalarının Dünya'nın mantosunun derinliklerine battığını ileri sürüyor.

Dünyanın çekirdeği ve dış kabuğu arasında yer alan mantonun kalınlığı, yaklaşık 2 bin 860 kilometreyi buluyor. Bu katman, Dünya'nın toplam hacminin yüzde 84'üne eşdeğer.
Yuan ve ekibinin oluşturduğu model, Theia'ya atfedilen kayaların Dünya'nın mantosunda bulunanlardan yüzde 3,5 oranında daha yoğun olduğunu ve bu sayede mantonun derinlerine batmış olabileceğini gözler önüne serdi.

Afrika kıtasının altındaki yoğun kaya kütlesi

 

Bulgularını 15 ve 19 Mart arasında sanal ortamda düzenlenen 52. Ay ve Gezegen Bilimi Konferansı'nda (Lunar and Planetary Science Conference) anlatan Yuan, "Theia'nın örtüsünün Dünya'nınkinden daha yoğun olabileceğini gösterdik" ifadesini kullandı.

Yuan'a göre bu kayalar zamanla çekirdeğin yakınlarına ilerledi ve bugün bilim insanlarının sismik faaliyetlerle gözlemleyebildiği LLSVP'lerin bulunduğu konuma yerleşti.

Yuan bu durumu şu sözlerle açıkladı:

"Theia mantosundan gelen malzemeler, Dünya mantosunun en alt kısımlarına battı. Ve burada birikerek sismik faaliyetlerde gözlemlenen LLSVP'leri ortaya çıkaran termokimyasal yığınları oluşturdu."

Araştırmanın ardındaki ekibe göre "Büyük Çarpışma" teorisi, Dünya-Ay sisteminin fiziksel özellikleriyle de uyum arzediyor. Ancak şimdiye dek Theia'nın varlığını kanıtlayan herhangi bir keşif yapılmış da değil.

Bu çarpışmanın yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Güneş Sistemi'nin oluşmaya başlamasından 20 ila 100 milyon yıl sonra yaşandığı tahmin ediliyor.

Teoriyi destekleyen uzmanlar bu çarpışmayla iki gezegenin çekirdeğinin kaynaştığını ve muhtemelen yaşamın ortaya çıkışı için gerekli kimyasalları serbest bıraktığını düşünüyor.

THEIA İSMİ YUNAN MİTOLOJİSİNDEN

Dünyaya çarptığı varsayılan gezegene verilen Theia'nın ismi, Yunan mitolojisindeki Ay Tanrıçası Selene'nin annesinin adından geliyor.

Zira bu gezegenin, Dünya'yla çarpışarak Ay'ı oluşturduğu kanaati hakim bir görüş.