Ekonomi |

EYT'de son durum nedir? İşte masadaki iki formül

3600 ek göstergenin önümüzdeki günlerde netliğe kavuşmasının ardından milyonlarca kişinin gözü Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için yapılacak düzenlemeye çevrildi. Öte yandan EYT için ise hükümetin masasında iki farklı formül dikkat çekiyor. EYT'liler ne zaman ve hangi şartlarla emekli olacak? İşte öne çıkan formüller ve EYT'de son durum...

Milyonların beklediği emekli ve memur zammı için 4 Temmuz kritik tarih olarak öne çıkıyor. Öte yandan 3600 ek gösterge konusunun da önümüzdeki günlerde netliğe kavuşacak olmasıyla, gözler EYT'ye çevrildi.

‘Vatandaşı enflasyona ezdirmeyiz’ parolasıyla hareket eden hükümet milyonlarca memur ve emeklinin maaşlarına zam olarak yansıyacak 3600 ek gösterge çalışmalarında sona geldi. Ek göstergenin bu ay TBMM’ye taşınacağı ifade ediliyor. Öte yandan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Haziran ayı enflasyon rakamlarını 4 Temmuz’da duyuracak. Böylece yılın ilk 6 aylık enflasyon oranı da belli olacak. Daha önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlı Vedat Bilgin’in belirttiği gibi öncelikli olan bu konuların birer birer çözüme kavuşturulmasıyla gözler Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili çalışmalara çevrilecek.

EYT DÜZENLEMESİ İÇİN HANGİ FORMÜLLER GÜNDEMDE?

9 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanların emeklilik için yaş şartı dışında kadın ise 20, erkek ise 25 yılı, işe giriş tarihine göre de 5000 ile 5975 gün primi tamamlaması gerekiyor.

ERKEKLERDE 9.000 KADINLARDA 7.200 GÜN

EYT düzenlemesi ile prim ve yıl şartlarını tamamlayan kişilere emeklilik yolunun açılması beklentisi bulunuyor. Gündeme gelen bir formüle göre de erkeklerin 25 yıllık (9.000 gün), kadınların da 20 yıllık (7.200 gün) prim gününü tamamlamaları halinde emekli edilmeleri söz konusu olabilecek.

 

PRİMİ EKSİK OLANLAR NE YAPACAK?

Burada iki seçenek öne çıkıyor. Birincisi bu vatandaşların primlerini tamamladıklarında emeklilik hakkı kazanmaları. İkincisi ise primlerini borçlanma yöntemleriyle tamamlamaları. Kadınların doğum, erkeklerin askerlik borçlanmalarıyla bu primleri tamamlama imkanları bulunuyor. Ancak farklı talepler de var. 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olup askerlik borçlanmasıyla işe girişi 8 Eylül 1999 öncesine çekebilenler de kendilerinin EYT'li sayılmasını talep ediyor.

Ayrıca staj sigortasının başlangıç sayılıp sayılmayacağı da merak konusu. Bu durumda stajını 9 Eylül 1999 öncesinde yapmış ancak çalışmaya daha sonra başlamış olanlar da EYT kapsamına girebilecek. Bir diğer talep de esnaf ile ilgili. 4 Ekim 2000 öncesinde oda ve vergi kaydı olup Bağ-Kur kaydı olmayan esnaf geriye dönük borçlanma talep ediyor.

 

MAAŞTAN KESİNTİ OLUR MU? DÜNYADA HANGİ FORMÜLLER GÖRÜLDÜ?

Bazı Avrupa ülkelerinde kesintili emeklilik modeli uygulandı. Bu modele göre, emekliliğe kalan her yıl için aylıktan belli oranda kesinti yapılıyor. Bu kesintiyi emeklilik yaşı dolduğunda kaldıran uygulamalar da bulunuyor. Bu formüllerin bizde uygulanıp uygulanmayacağı ise yapılacak çalışmalar sonucunda belli olacak.

YAŞ ŞARTI AŞAĞI ÇEKİLEBİLİR Mİ?

Prim gün sayısını doldurup yaşı bekleyenler için bekleme süresini 2-3 yıl düşürmek gibi formüller de seçenekler arasında. Bir yaş sınırı konulması da söz konusu olabilir. Örneğin; daha önce '50 yaş sınırı' gündeme gelmişti.

 

KISMİ EMEKLİLİĞE ETKİSİ OLUR MU?

Kısmi emeklilikte; ilk sigortalı olunan tarihten bugüne 15 yılın geçmesi, 3600 gün prim olması, kadınların 50, erkeklerin ise 55 yaşına gelmesi şartlarından hangisi en son tamamlanmışsa, ona göre bir emeklilik yaşı belirleniyor. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşı bulan şartlar ortaya çıkıyor. Burada yaş şartının esnetilmesi gündeme gelebilecek. (SABAH)

 

 

eyt