Maryam Mirzakhani kimdir? / Fields Madalyası nedir? / Fields Madalyası kimlere verilir? - Gündem
17℃
İstanbul
24 Ağustos 2017
Kanser kemiklerine kadar yayılmış...

Matematiğin Nobeli'ni kazanan ilk kadın öldü!

Matematiğin Nobeli olarak anılan Fields ödülünü kazanan ilk kadın olarak tarihe geçen İranlı matematikçi Meryem Mirzakhani, 40 yaşında meme kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. Kanserin Mirzakhani'nin kemiklerine kadar yayıldığı belirtildi.

Gündem
Matematiğin Nobeli'ni kazanan ilk kadın öldü!

‘Matematiğin Nobeli’ olarak kabul edilen ‘Fields Madalyası’nı kazanan ilk kadın unvanının sahibi İranlı matematikçi Maryam Mirzakhani hayatını kaybetti.

Dört yıldır meme kanseriyle mücadele eden 40 yaşındaki Mirzakhani’nin kanseri kemiklerine de yayılmıştı.

Bir çocuk annesi İranlı matematikçi, uzun süredir yaşadığı ABD’de hayatını kaybetti.

Lisans eğitimini İran’da tamamlayan Mirzakhani, 1994 ve 1995 Uluslararası Matematik Olimpiyatları’nda altın madalya, 2014’te de ‘Fields Madalyası’nı kazanmıştı.

Ne konuda çalışıyordu?
Mirzakhani'nin çalışmaları özellikle "Riemann yüzeyi" olarak adlandırılan şekilleri temel alıyordu.
Bu sarmal şekiller ancak karmaşık sayılarla analiz edilebiliyor.
Aslında matematikçi, Riemann yüzeylerinin kendine özgü muhtemel geometrilerini haritalıyor ve böylelikle ortaya çıkan yeni alanları hesaplıyor.

Matematiğe ilgisi nasıl başladı?
Verdiği röportajlarda çocukluğundan bahseden Mirzakhani, aslında ilk hayalinin yazarlık olduğunu söylemişti. Ödüllü matematikçi, Guardian'daki röportajında bu tutkusunu şöyle anlatıyordu:
"Roman okumaktan çok keyif alıyordum. Aslında ne bulursam onu okuyordum. Lise sona kadar, matematikle ilgileneceğim hiç aklıma gelmemişti."

Üç kardeşi olan Mirzahani'nin matematiğe ilgisi, abisinin kendisine 1'den 100'e kadar olan sayıların toplanması sorusuyla başlamış. Abisi, Mirzahani'ye bu sorunun nasıl çözüldüğünü Gauss adlı dergiden okumuş. Ve dergideki çözüm şekli, Mirzakhani'yi büyülemiş. Ödüllü matematikçi o anı şöyle özetliyordu: "O zaman ilk defa, kendim çözememiş olsam da, bir sorunun çözümüyle mutlu olmuştum."

mat2

Harvard Üniversitesi’nde yaptığı doktoranın ardından Stanford Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapan İranlı matematikçi, çalışmalarında özellikle hiperbolik geometri, ergodik teori, simplektik geometri ve Teichmüller teorisine odaklanmıştı.

FİELDS MADALYASI NEDİR KİMLERE VERİLİR?

Uluslararasi Matematikçiler Birliği tarafından 40 yaşın altındaki 2, 3 ya da 4 matematikçiye 4 senede bir yapılan uluslararasi Matematikçiler Kongresi'nde verilen matematiğin nobel odulu olarak görülen madalyadır.

ilki 1936 yılında kanadalı matematikçi John Charles Fields'in emriyle verilen bu ödül 1950 yılından itibaren düzenli olarak verilmiştir.

Asıl amacı zaten dünya çapında önemli makaleler yayınlamış olan genç matematikçilere gerekli kabul ve desteği vermektir.

Fields Madalyası geniş çevrelerce bir matematikçinin ulaşabileceği en yüksek onur olarak görülmektedir. Ayrıca alanlara 14.000 dolar civarında bir para ödülü de verilmektedir

fieldsmedalfront

Bu ödülü kazanan 8 fransız matematikçinin hepsi Ens'de eğitim görmüşlerdir.

1966 yılında Alexander Grothendieck moskova'da düzenlenen madalya törenine Rusya ordusunun dogu avrupa`daki eylemlerini protesto amacıyla katılmamıştır.

1970 yılında sergei petrovich novikov sovyet hükümeti`nin kısıtlamaları yüzünden nice`da düzenlenen ödül törenine katılamamıştır.

1982 yılında gregori margulis yine Sovyet Hükümeti'nin kısıtlaması yüzünden helsinki'ye ödülünü almaya gidememiştir. ödülü onun şahsına Jacques Tits`e verilmiştir.

2006 yılında Grigori Perelman, Poincare varsayımını çözüp layık görüldüğü ödülü almayı reddetmiştir.