Kuzey İrlanda Başbakan Yardımcısı Martin McGuinness hayatını kaybetti - Dünya
17℃
İstanbul
28 Mayıs 2017
Eski IRA lideri 66 yaşındaydı...

Kuzey İrlanda Başbakan Yardımcısı Martin McGuinness hayatını kaybetti

Eski IRA lideri ve Kuzey İrlanda başbakan yardımcısı Martin McGuinness, 66 yaşında yaşamını yitirdi.

Dünya
Kuzey İrlanda Başbakan Yardımcısı Martin McGuinness hayatını kaybetti

Kuzey İrlanda siyasetinin en önemli isimlerinden Martin McGuiness, bir süredir kanserle boğuşuyordu. Eski IRA lideri, siyasi kriz nedeniyle İrlanda'daki milliyetçi parti Sinn Fein'in liderliğini bırakmıştı.

Kuzey İrlanda'da, Katolik cumhuriyetçiler ve Protestan birlik yanlıları hükümeti paylaşıyor. Bakanlar Kurulu'na liderlik etmek amacıyla bir başbakanı ve bir de başbakan yardımcısı atanıyor. Bu iki isim yürütmeye birlikte önderlik ediyor. Her ne kadar unvanları farklı olsa da aynı makamı paylaşıyor ve aynı yetkilere sahipler.

Demokratik Birlik Partisi (DUP) ile Sinn Fein arasında sık sık güç çatışmasının yaşandığı kabinedeki son krizde, Başbakan Yardımcısı McGuinness Başbakan Arlene Foster'ın istifasını istedi. Ancak Foster görevde kalınca bu kez kendisi koltuğunu bıraktı, böylece ülke seçime gitmek zorunda kaldı.

2 Mart'ta yapılan erken seçimleri 28 milletvekili çıkaran DUP kıl payı kazandı. Sinn Fein ise 27 milletvekiline sahip oldu.

Varılan barış anlaşması uyarınca, başbakan ya da başbakan yardımcısından birinin istifa etmesi halinde hükümet düşüyor.

KUZEY İRLANDA BARIŞ SÜRECİNİN DÖNÜM NOKTALARI

16. yüzyıl başlarında adaya İngiliz ve İskoç yerleşimi başladı.
1916'da kurulan IRA, İrlanda'nın bağımsızlık mücadelesini başlattı.
1922'de adanın güneyinde İrlanda Cumhuriyeti kuruldu.
20. Yüzyılın ikinci yarısındaki IRA ise birleşik bir İrlanda'ya ulaşmak amacıyla 1969'da kuruldu.
1972'de Londonderry kentinde gösteri yapanlara ateş açılması sonucu 14 kişi öldü. Tarihe "Kanlı Pazar" olarak geçen bu olay çatışma sürecini şiddetlendirdi.
1981'de Kuzey İrlandalı milletvekili Bobby Sand açlık grevinde öldü, cenazesine on binlerce kişi katıldı.
1983'te Gerry Adams milletvekili seçildi.
Dönemin Başbakanı John Major'un çatışan taraflarla görüşme çağrısı üzerine IRA 1994'te ateşkes ilan etti. 1994, bu yüzden barış sürecinin başlangıcı olarak kabul edildi.
1997'de Blair ve Adams Başbakanlık konutunda görüştü.
1998'de Mübarek Cuma Anlaşması imzalandı.
IRA 2005'te silah bıraktı ve yaklaşık 3600 kişinin canını yitirdiği çatışma süreci resmen sona ermiş oldu.
2007'de Kuzey İrlanda'da Katolikler ve Protestanlar arasında bir ortak hükümet kuruldu.